
Depolama tankı, LPG istasyonunda ilk karar verilen ve en son değiştirilen parçadır. Hacmi, arsadaki konumu ve montaj biçimi sonraki her şeyi belirler: emniyet mesafeleri, ikmal lojistiği, pompa performansı ve ruhsat dosyası. Bu yazıda istasyon depolama tanklarının nasıl sınıflandırıldığını, nereye yerleştirilebileceğini ve montajda nelerin zorunlu olduğunu özetliyoruz.
LPG depolama tankı, LPG'nin sıvı halde saklandığı, atmosfere kapalı, çelikten yapılmış bir basınçlı kaptır. Genel anlamda bir depo değildir ve başka yakıtlar için kullanılan kaplarla birbirinin yerine geçmez. Tanklar genellikle su hacmine göre gruplanır:
Hacim kararı yalnızca ciroyla ilgili değildir. Büyük tank ikmal sayısını azaltır ve istasyona alım zamanlamasında esneklik verir; buna karşılık gereken emniyet mesafelerini ve tesisin kapladığı alanı büyütür. Küçük tank dar arsalara sığar ama istasyonu daha sık tanker ziyaretine bağlar.
İstasyonlarda üç montaj tipi kullanılır ve her birinin kendi kuralları vardır.
Her tarafı zemin seviyesinin üzerindedir. Tüm yüzeyinin, güneş ışığını yansıtacak beyaz boyayla boyanması gerekir; bu, kabın ısınmasını ve içerideki basınç artışını sınırlar. Yer üstü tanklar, standartlara uygun taşıyıcı beton kaide üzerine, önden veya arkadan iki ayağıyla oturtularak sabitlenir.
Gövdenin üst yüzeyi zeminin altında kalır, tank kapağı ise armatürlere erişim için kısmen zemin üstünde durur. Gövdenin üst yüzeyi zeminden en az 15, en çok 30 santimetre aşağıda olmalıdır. Tankın aşınma, araç trafiği veya başka nedenlerle zarar görmemesi için gerekli önlemler alınmalıdır.
Zemin seviyesinin üzerinde ya da kısmen yer altındadır ve her tarafı en az 30 santimetre kalınlığında toprak, kum veya benzeri yanıcı olmayan, aşındırmayan malzemeyle örtülür. Bu örtü, kabı hem ısıl hem mekanik olarak korur.
Üç tipte de geçerli tek bir kural vardır: LPG depolama tankları bina içine, çatı ve teras gibi yerlere asla yerleştirilmez.
Tankın konumu, en yakın binalara veya bina gruplarına olan asgari emniyet mesafeleriyle ve birden fazla kap varsa tankların birbirine olan mesafesiyle belirlenir. Bu mesafeler tahmin edilmez, ölçülür; tank sahası her yönde bu mesafelere uyacak şekilde düzenlenir.
Yerleşim planı, tesisin geri kalanını da düşünmek için doğru andır. Transfer pompasına giden emiş hattı, tank konumu pompa odası düşünülerek seçildiğinde daha kısa ve daha kararlı olur. Dispenserden gelen buhar dönüş hattının da tanka kadar üzerinde kapalı kalabilecek bir valf olmadan ulaşması gerekir. Projede alınan kararlar, yıllarca sürecek işletme sorunlarını baştan önler.
Yer üstü tanklar ve buharlaştırıcılar topraklanmalıdır; bu bağlantının direnç değeri, topraklamanın iyi olup olmadığını gösterir. Topraklamanın iki amacı vardır: atmosfer koşulları nedeniyle yüzeyde biriken statik yüklerin kıvılcım oluşturmadan toprağa boşaltılması ve elektrikli cihaz bulunan tesislerde gövdeye olası elektrik kaçağının önlenmesi. Ölçüm megger metre ile yapılır. Flanş çiftlerinde, iki flanş yüzeyi arasında elektriksel iletkenliği sağlayacak bakır sac gibi malzeme kullanılmalıdır.
Yer altı tanklarında korozyona karşı katodik koruma uygulanmalıdır. Kap çukura indirilmeden önce boya ve kaplaması kontrol edilmelidir; herhangi bir hasar varsa giderilmeden montaja geçilmemelidir. Gömüldükten sonra görünmeyen bir kaplama kusuru, yıllar sonra pahalı bir soruna dönüşür.
Yer altı tankları uygun taşıyıcı beton blok üzerine, dört noktadan ankrajla sabitlenir. Ankraj önemlidir, çünkü suya doymuş zeminde boş ya da yarı dolu gömülü bir kap, dolu bir kaptan çok farklı davranır.
Kelimeler örtüştüğü için ikisi sık karıştırılır. Araç LPG tankları kendi standartları olan ayrı bir ürün ailesidir: silindir ve simit tipleri, genellikle 3 ile 4 milimetre kalınlığında çelik sac, röntgen kontrollü dikiş kaynağı, ECE R67 standardına uygunluk ve ömrü dolduğunda imha edilme zorunluluğu. Araç tarafında kritik montaj ayrıntısı multivalftir; göstergesiyle birlikte yatay konumda olmalı ve aşırı akış valfiyle fazla akışı kontrol etmelidir.
İstasyon projesi birinci grupla ilgilenir, dönüşüm atölyesi ikinci grupla. İkisini karıştırmak, gömülü bir istasyon kabına araç tankı ömür kuralını uygulamak gibi cevapsız sorular doğurur.
İstasyon devreye girdikten sonra tank sahası, ara sıra verilen dikkat yerine kısa ve tekrarlanabilir bir rutin ister: emniyet mesafesi alanını boş tutmak, yer üstü kaplardaki beyaz boyanın sağlamlığını kontrol etmek, topraklama bağlantılarını ve ölçülen direnci planlı aralıklarla doğrulamak, örtülü tankların örtüsünü şiddetli yağış sonrası gözden geçirmek ve dönüş hattının yolunu açık tutmak. Bunların hiçbiri özel ekipman gerektirmez; takvim gerektirir.
2A Mühendislik; LPG depolama tanklarını dispenserler, pompalar, sayaçlar ve diğer istasyon ekipmanlarıyla birlikte sunar ve istasyon projelerini servis ağıyla destekler.
Hacim kararı genellikle arsanın elverdiği en büyük tank üzerinden verilir. Daha sağlıklı yaklaşım, günlük satış tahmini ile ikmal lojistiğini birlikte değerlendirmektir. Günlük ortalama satışın kaç günlük stoğa karşılık geldiği, tankerin istasyona ne sıklıkla gelebileceği ve yoğun sezonda talebin ne kadar arttığı birlikte düşünülmelidir.
Hesaba katılması gereken üç başlık daha vardır. Birincisi emniyet mesafeleri; büyüyen tank, binalara ve komşu kaplara olan mesafeyi de büyütür ve arsa üzerinde kullanılabilir alanı daraltır. İkincisi dolum penceresi; tank hiçbir zaman tamamen boşalmayacak şekilde planlanmalı, ikmal gecikmelerine karşı pay bırakılmalıdır. Üçüncüsü ise ileriye dönük yatırım; otogaz tarafına tüp dolum ya da filo dolum eklenmesi düşünülüyorsa, tank kapasitesi bu senaryoyla birlikte seçilmelidir.
Son olarak tankın konumu kadar çevresindeki erişim de önemlidir. Tankerin manevra yapabileceği, dolum ağzına güvenli şekilde yanaşabileceği ve acil durumda müdahale ekibinin ulaşabileceği bir yerleşim, projede sonradan düzeltilmesi en pahalı konulardan biridir.
Hayır. Depolama tankları bina içine, çatı ve teras gibi yerlere yerleştirilmez. Asgari emniyet mesafelerine uygun şekilde açık alana kurulur.
Gövdenin üst yüzeyi zeminden en az 15, en çok 30 santimetre aşağıda olmalıdır. Tank kapağı kısmen zemin üstünde kalır ve trafik ile aşınmaya karşı önlem alınır.
Örtülü tank, zemin üstünde ya da kısmen yer altındadır ve her tarafı en az 30 santimetre toprak, kum gibi yanıcı olmayan, aşındırmayan malzemeyle kaplanır.
Beyaz boya güneş ışığını yansıtır ve kap yüzeyinin ısınmasını sınırlar; bu da tank içindeki basıncın daha kararlı kalmasına yardımcı olur.
Yer altı tankları için gereklidir. Toprakla temas eden ve montaj sonrası gözle denetlenemeyen kap, korozyona bu şekilde karşı korunur.