Bütün dünyada otomotiv firmaları benzin için
dizayn edilmiş araçlara (hiç bir modifikasyon yapmadan) fabrikasyon
olarak alterrnatif yakıt kullanmak üzere LPG ve CNG kitleri
takıyorlar.
FIAT TOFAS Bursa fabrikalarında ALBEA' lara LPG, ihraç DOBLO' lara
CNG kiti takılıyor. Otomotiv üreticileri sonradan takılan kitlerden
farklı olarak takılan LPG ve CNG kitlerinden ötürü en az 7 sene
sorumluluk altına giriyorlar.
Araçlarda alternatif yakıt olarak LPG veya CNG kullanımı,
otomotiv firmalarını daha sıkı testler yapmaya zorluyor.
Dolayısıyla bu kitlerin takılması ve testleri çok uzun sürüyor.
Emisyon testleri, dynometrik performans testleri, çarpışma ve darbe
testleri v.s.
Örneğin TOFAŞ' ta yapılan LPG' li araç testleri
özet olarak şöyle:
1- Dörtlü yol similatöründe komple araç fatik (yorulma) testi-300
saat
2- Emisyon testleri 91/441/EC, 98/77EC normlarına göre
3- Güç ve moment testleri
4- Emniyet, güvenilirlik, performans ve araç kullanım testleri
(60.000 km x 3 ara= 180.000 Km)
5- Komple araç çarpma testi, önden çarpma testi ve ECE 34 normuna
göre arkadan çarpma testi
Ayrıca ülkemizde de uygulamada olan ECE R 67.01 sayılı Avrupa
Birliği normlarına göre;
- Bir kaza anında hem benzin hemde LPG akışını kesen atalet sensörü,
- LPG tank üzerindeki multivalf üzerinde gazı akışını kesen uzaktan
kumandalı ekstra bir
selenoid vana,
- LPG tankı üzerindeki multivalfe entegre 27 bar basınçta açan bir
emniyet valfi ile 120 derecede eriyen sigorta mühür,
- LPG tankı Bon-Fire (Yangın Testi)-LPG ile dolu tank yangına maruz
bırakılarak, tank üzerindeki multivalf sayesinde tankın patlamadan
basınç sıfırlanıncaya kadar dayanması test edilmektedir. Bu testi
geçmeyen tank ve multivalf after markette de araçlara takılamaz (ECE
R 67.01 Standardı)
- LPG tank bağlantılarını güvenilirliğinin çarpşma testleriyle
onaylanması. ECE R 67.01 Normuna göre tank bağlantıları önden ve
arkadan çarpmalarda 20g, yandan çarpmalarda 8g kuvvete dayanmak
mecburiyetindedir.
Aşağıda gaz yakıtların fiziksel özellikleri var.
Kendi Kendine Tutuşma Sıcaklı (0º C)
HİDROJEN : 585
DOĞALGAZ : 540
LPG : 510
BENZİN : 385
Min. Tutuşma Enerjisi (MJ)
HİDROJEN : 0.02
DOĞALGAZ :0.28
LPG : 0.25
BENZİN :0.25
Max. Laminer Alev Hızı (Cm/Sn)
HİDROJEN :270
DOĞALGAZ: 38
LPG : 40
BENZİN :30
Tablodanda görüldü gibi, LPG' nin kendi kendine tutuşma sıcaklı
benzinden daha yüksektir.
Uygun olmayan ateşleme avansları, yanma odasında sıcak kalmş
bölgeler motorlarda erken ateşlemeye sebep olabilir.
Yukarıda görüldü gibi düşük tutuşma sıcaklı nedeniyle benzinde bu risk LPG' den daha fazladır.
Fiziksel özelliklere devam
edecek olursak:
R.O.N. (ARAŞTIRMA OKTAN SAYISI)
LPG: 105
BENZİN: 96-98
M.O.N. (MOTOR OKTAN SAYISI)
LPG: 92
BENZİN: 85-87
Alt Kalorifik Gç (MJ/Dm3) :
LPG:25.6
BENZİN: 32.3
STOİKOMETRİK ORAN (KG/KG) :
LPG : 15.66
BENZİN : 14.7
GERİ |